Unitra - Sny o Kwadrofonii - Historia wersji

Szdowk: /* Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii */

2015-05-03T15:21:54Z

‎Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii

Szdowk: /* Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii */

2015-05-03T15:21:20Z

‎Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii

Mtulo o 18:43, 28 lut 2015

2015-02-28T18:43:44Z

Szdowk o 12:07, 28 lut 2015

2015-02-28T12:07:20Z

Szdowk o 12:06, 28 lut 2015

2015-02-28T12:06:26Z

Podgląd zmian

Szdowk: /* Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii */

2015-02-28T11:45:06Z

‎Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii

Szdowk: /* Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii */

2015-02-28T11:39:17Z

‎Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii

Szdowk o 11:29, 28 lut 2015

2015-02-28T11:29:49Z

Szdowk o 11:14, 28 lut 2015

2015-02-28T11:14:43Z

Mtulo o 10:06, 27 lut 2015

2015-02-27T10:06:46Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:21, 3 maj 2015
Linia 175:		Linia 175:


−	Patrz również: [[Sny o kwadrofonii sprostowanie - suplement]] ~~- Głos w dyskusji.~~	+	Patrz również: [[Sny o kwadrofonii sprostowanie - suplement]]

← poprzednia wersja		Wersja z 15:21, 3 maj 2015
Linia 173:		Linia 173:

	Autor: doc. dr inż. Maciej Tułodziecki		Autor: doc. dr inż. Maciej Tułodziecki
		+
		+
		+	Patrz również: [[Sny o kwadrofonii sprostowanie - suplement]] - Głos w dyskusji.

@@ Linia 58: / Linia 58: @@
 Po trzecie, brak nagrań kwadrofonicznych... i tu leży punkt ciężkości.
-W sumie mimo tego, że przeżywałem to na żywo i interesowałem się tematem, płyt nagranych w systemie CD 4 widziałem ledwie kilka sztuk. Nie widziałem też w onych czasach wzmacniacza z dekoderem CD 4. Wzmacniacze takie w dzisiejszych czasach są egzotyczne, choć się zdarzają...
+W sumie mimo tego, że przeżywałem to na żywo i interesowałem się tematem, płyt nagranych w systemie CD 4 widziałem ledwie kilka sztuk. Nie widziałem też w tamtych czasach wzmacniacza z dekoderem CD 4. Wzmacniacze takie w dzisiejszych czasach są egzotyczne, choć się zdarzają...
 Z systemem SQ było już łatwiej, bo pamiętam co najmniej kilka jeśli nie kilkanaście płyt wydanych w Czechosłowacji i oznaczonych jako SQ. Znam też jedna osobę przez lata używająca takiego dekodera z czterokanałowym wzmacniaczem DIY (przy okazji serdecznie pozdrawiam).
 Tak czy inaczej można powiedzieć, że źródeł dźwięku czterokanałowego praktycznie nie było.

@@ Linia 6: / Linia 6: @@
 Od momentu podjęcia tematu polskich sprzętów elektroakustycznych upłynęło już trochę czasu. Pora więc zbilansować co wydarzyło się w tym czasie.
 Okazało się, że polskie sprzęty, a głównie gramofony mają swoich wiernych zwolenników mimo, że od czasu zniknięcia ich producenta czyli legendarnych zakładów Fonica w Łodzi, upłynęło już sporo czasu. Nie ukrywam, że pisząc teksty na temat polskich osiągnięć w dziedzinie „sprzętu powszechnego użytku” liczyłem na to, że ujawnią się ludzie, którzy pomogą w rozwijaniu, a przede wszystkim precyzowaniu podanych informacji. Jest bowiem co najmniej kilka mitów, które należało, bądź nadal należy zweryfikować.
 Powoli i opornie to swoiste sprzężenie zwrotne jednak zadziałało.
 Znaleźli się entuzjaści skłonni do współpracy i gotowi udostępnić unikalne dziś materiały, czy zdjęcia zabytkowych już dziś sprzętów.
 Jedną z ciekawszych pozycji jaką udało się pozyskać do wglądu okazał się Informator koncernu Unitra na lata 1975-1976-1977.
@@ Linia 143: / Linia 144: @@
 Brak źródeł sygnału kwadrofonicznego udało się pogodzić z potrzebą nowoczesności dzięki zaistnieniu całej gamy urządzeń quasi-quqdro, semi-quadro itd. takie napisy pojawiły się na przednich panelach kilku polskich produktów np. amplitunera Merkury...
-[[File:quadro-10.jpg|600px|center|thumb|Pseudostereofoniczny amplituner "Merkury" (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
+[[File:quadro-10.jpg|600px|center|thumb|Pseudokwadrofoniczny amplituner "Merkury" (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]

@@ Linia 64: / Linia 64: @@
 [[File:quadro-5.jpg|800px|center|thumb|Parametry magnetofonu M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 [[File:quadro-6.jpg|800px|center|thumb|Magnetofon M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
-[[File:Quadro 11.jpg|600px]][[File:quadro 12.jpg|600px|center|thumb|Wersja eksportowa magnetofonu M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
+[[File:Quadro 11.jpg|600px|center|thumb|Wersja eksportowa magnetofonu M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 Więcej informacji n.t. [[M_2406_QD_4Ch_ZRK_1975|tego magnetofonu]] i jego zdjęcia z natury, znajdzie czytelnik w dziale poświęconym [[Polskie_magnetofony_szpulowe|polskim magnetofonom szpulowym]]...
@@ Linia 80: / Linia 81: @@
 '''''SYSTEM SQ'''
-[[File:quadro-3.jpg|400px|center|thumb|Magnetofon M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
+[[File:quadro-3.jpg|400px|center|thumb|Zasada działania systemu SQ (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 ''Na rys. 3 przedstawiono zasadę działania systemu SQ. Ponieważ na dwóch wzajemnie prostopadłych zboczach rowka płyty można zapisać tylko dwa niezależne sygnały, jest sprawą oczywistą, że zapisanie czterech sygnałów musi wiązać się ze znacznymi przesłuchami międzykanałowymi. W systemie SQ na lewym i prawym zboczu rowka są zapisywane, podobnie jak w stereofonii, sygnały lewy przedni (Lp) i prawy przedni (Pp). Sygnały lewy tylny (Lt) jest zapisany tak, że odpowiada mu okrężny ruch igły w rowku, w kierunku zgodnym ze wskazówkami zegara. Sygnałowi prawemu tylnemu (Pt) odpowiada ruch w kierunku przeciwnym (rys. 14). Nietrudno zauważyć, że przy takim rozkładzie sił działających na igłę żaden z sygnałów nie jest całkowicie niezależny. Np. pojawienie się na wejściu matrycy SQ tylko sygnału Lp spowoduje wypadkowe ruchy igły przy odczytywaniu, odpowiadające przesłuchowym sygnałom Lt i Pt o amplitudzie mniejszej zaledwie o 3 dB.''
@@ Linia 90: / Linia 91: @@
 '''''SYSTEM CD4'''''
-[[File:quadro-4.jpg|800px]]
+[[File:quadro-4.jpg|800px|center|thumb|Zasada systemu multipleksowego CD 4 (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
-''Multipleksowa metoda zapisu kwadrofonicznego daje możność przekazania niezależnych czterech informacji (przesłuch nie gorszy niż 20 dB). Zasada systemu jest pokazana na rys. 4''
+''Multipleksowa metoda zapisu kwadrofonicznego daje możność przekazania niezależnych czterech informacji (przesłuch nie gorszy niż 20 dB). Zasada systemu jest pokazana na rys. 4.''
-''Na lewym i prawym zboczu rowka sq zapisywane odpowiednio sumaryczne przebiegi: Lp + Lt i Pp + Pt.'' ''Te przebiegi może odczytać zwykły gramofon stereofoniczny, który w lewym ka¬nale otrzyma sumę lewej przedniej i lewej tylnej informacji kwadrofonicznej oraz w kanale prawym - sumę kwadrofonicznych informacji prawych. Gramofon monofoniczny będzie odczytywał sumę wszystkich czterech kanałów. System jest więc całkowicie kompatibilny.''
+''Na lewym i prawym zboczu rowka sq zapisywane odpowiednio sumaryczne przebiegi: Lp + Lt i Pp + Pt.'' ''Te przebiegi może odczytać zwykły gramofon stereofoniczny, który w lewym kanale otrzyma sumę lewej przedniej i lewej tylnej informacji kwadrofonicznej oraz w kanale prawym - sumę kwadrofonicznych informacji prawych. Gramofon monofoniczny będzie odczytywał sumę wszystkich czterech kanałów. System jest więc całkowicie kompatibilny.''
 ''W paśmie ponadakustycznym, poprzez modulację częstotliwości nośnej 30 kHz zapisywanej równocześnie na obu zboczach rowka, przekazuje się zakodowane sygnały różnicowe Lp-Lt oraz Pp — Pt, Tych ponadakustycznych sygnałów gramofon stereofoniczny i monofoniczny nie odbiera. Dla odtworzenia kwadrofonicznego gramofon musi być zaopatrzony we wkładkę adapterową przenoszącą częstotliwości do 45 kHz oraz w specjalny dekoder, który odtworzy z sygnałów sumarycznych 1 różnicowych cztery niezależne sygnały Lp, Pp, Lt i Pt. Na rynkach zagranicznych pojawiają się kwadrofoniczne płyty zapisywane w obu systemach: SQ, QS i CD4, który z nich zdobędzie większą popularność, a może i międzynarodową akceptację pokaże przyszłość.''
 W ofercie Unitry znalazł się nawet sprzęt do odtwarzania płyt kwadrofonicznych SQ, oparty o wolnostojący dekoder DSQ nie dostępny w sprzedaży i raczej  nigdy nie wyprodukowany nawet w jednym egzemplarzu i dwa wzmacniacze stereofoniczne.
-[[File:quadro-7.jpg|800px]]
+[[File:quadro-7.jpg|800px|center|thumb|Parametry hipotetycznego zestawu z dekoderem DSQ (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 No, ale takich konstrukcji o cechach charakterystycznych zbliżonych do Yeti lub jego pływającego kolegi z Loch Ness, ma na swoim koncie Unitra jeszcze kilka :)
-O wdrożeniu CD4 nie było nawet snów chociażby ze względu na wkładkę…
 W sumie to kombinacja z dwoma wzmacniaczami wydaje się dziwaczna, ponieważ Unitra oferowała już wzmacniacz kwadrofoniczny czyli z grubsza rzecz ujmyjac cztery końcówki od Elizabeth zamieszkałe w pudle od wzmacniacza Meluzyny...

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 ''W dziedzinie techniki studyjnej pewne konkretne osiągnięcia ma Polskie Radio. Pierwszym, w pełni kwadrofonicznym, urządzeniem UNITRY jest wyprodukowany w Zakładach im. Kasprzaka magnetofon kwadrofoniczny typu M-2406QD. Posiadacz kwadrofonicznego magnetofonu będzie musiał, korzystając ze swej znajomości zagadnień stereofonii, eksperymentować tak jak to robią wszyscy zarówno w dziedzinie amatorskiej, jak i profesjonalnej. Oczywiście do nagrywania trzeba będzie użyć co najmniej czterech mikrofonów monofonicznych lub dwóch stereofonicznych.''
-[[File:quadro-5.jpg|800px]] [[File:quadro-6.jpg|800px]]
+[[File:quadro-5.jpg|800px|center|thumb|Parametry magnetofonu M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
-Wersja eksportowa
+Więcej informacji n.t. [[M_2406_QD_4Ch_ZRK_1975|tego magnetofonu]] i jego zdjęcia z natury, znajdzie czytelnik w dziale poświęconym [[Polskie_magnetofony_szpulowe|polskim magnetofonom szpulowym]]...
-[[File:Quadro 11.jpg|600px]][[File:quadro 12.jpg|600px]]
+Jak już wspomniano wcześniej przy zapisie płytowym istniały dwa konkurencyjne systemy: Prostszy SQ i teoretycznie lepszy CD 4. Na czym polegały różnice znowu pięknie i kompetentnie tłumaczy nasz informator Unitry.
 '''''PŁYTOWY ZAPIS KWADROFONICZNY'''''
 ''Podstawowym założeniem systemów kwadrofonicznego zapisu płytowego - podobnie jak systemów kwadrofonicznych emisji radiowych i zapisu na taśmie magnetycznej - jest spełnienie zasady kompatibilności. Posiadacze dotychczasowych urządzeń stereofonicznych i monofonicznych muszą prawidłowo odbierać stereofoniczne i monofoniczne wersje programu. Przy zapisie płytowym narzuca to konieczność zarejestrowania wszystkich czterech informacji w jednym rowku. Realizuje się to dwiema metodami:''
-''1)przez tzw. matrycowanie czterokanałowej informacji do postaci dwukanałowej,''
+*''1)przez tzw. matrycowanie czterokanałowej informacji do postaci dwukanałowej,''
-''2)przez zastosowanie tzw. multipleksu polegającego na przekazywaniu dodatkowych dwóch informacji w paśmie ponadakustycznym.''
+*''2)przez zastosowanie tzw. multipleksu polegającego na przekazywaniu dodatkowych dwóch informacji w paśmie ponadakustycznym.''
 ''Spośród wielu proponowanych systemów matrycowych stosunkowo największą popularność zdobyły dwa systemy: SQ i QS, zaś jedynym, praktycznie zrealizowanym systemem multipleksowym jest system CD4.''
@@ Linia 83: / Linia 80: @@
 '''''SYSTEM SQ'''
-[[File:quadro-3.jpg|400px]]
+[[File:quadro-3.jpg|400px|center|thumb|Magnetofon M-2406QD (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 ''Na rys. 3 przedstawiono zasadę działania systemu SQ. Ponieważ na dwóch wzajemnie prostopadłych zboczach rowka płyty można zapisać tylko dwa niezależne sygnały, jest sprawą oczywistą, że zapisanie czterech sygnałów musi wiązać się ze znacznymi przesłuchami międzykanałowymi. W systemie SQ na lewym i prawym zboczu rowka są zapisywane, podobnie jak w stereofonii, sygnały lewy przedni (Lp) i prawy przedni (Pp). Sygnały lewy tylny (Lt) jest zapisany tak, że odpowiada mu okrężny ruch igły w rowku, w kierunku zgodnym ze wskazówkami zegara. Sygnałowi prawemu tylnemu (Pt) odpowiada ruch w kierunku przeciwnym (rys. 14). Nietrudno zauważyć, że przy takim rozkładzie sił działających na igłę żaden z sygnałów nie jest całkowicie niezależny. Np. pojawienie się na wejściu matrycy SQ tylko sygnału Lp spowoduje wypadkowe ruchy igły przy odczytywaniu, odpowiadające przesłuchowym sygnałom Lt i Pt o amplitudzie mniejszej zaledwie o 3 dB.''

@@ Linia 4: / Linia 4: @@
 =Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii=
-Od momentu podjęcia tematu polskich sprzętów elektroakustycznych upłynęło już trochę czasu, pora więc zbilansować co wydarzyło się w tym czasie.
+Od momentu podjęcia tematu polskich sprzętów elektroakustycznych upłynęło już trochę czasu. Pora więc zbilansować co wydarzyło się w tym czasie.
-Okazało się, że polskie sprzęty, a głównie gramofony mają swoich wiernych zwolenników mimo, że od czasu zniknięcia ich producenta czyli legendarnych zakładów Fonica w Łodzi upłynęło już sporo czasu. Nie ukrywam, że pisząc teksty na temat polskich osiągnięć w dziedzinie „sprzętu powszechnego użytku” liczyłem na to, że ujawnią się ludzie, którzy pomogą w rozwijaniu, a przede wszystkim precyzowaniu podanych informacji. Jest bowiem co najmniej kilka mitów, które należało, bądź nadal należy zweryfikować.
+Okazało się, że polskie sprzęty, a głównie gramofony mają swoich wiernych zwolenników mimo, że od czasu zniknięcia ich producenta czyli legendarnych zakładów Fonica w Łodzi, upłynęło już sporo czasu. Nie ukrywam, że pisząc teksty na temat polskich osiągnięć w dziedzinie „sprzętu powszechnego użytku” liczyłem na to, że ujawnią się ludzie, którzy pomogą w rozwijaniu, a przede wszystkim precyzowaniu podanych informacji. Jest bowiem co najmniej kilka mitów, które należało, bądź nadal należy zweryfikować.
 Powoli i opornie to swoiste sprzężenie zwrotne jednak zadziałało.
 Znaleźli się entuzjaści skłonni do współpracy i gotowi udostępnić unikalne dziś materiały, czy zdjęcia zabytkowych już dziś sprzętów.
-Jedną z ciekawszych pozycji jaka udało się pozyskać do wglądu okazał się Informator koncernu Unitra na lata 1975-1976-1977.
+Jedną z ciekawszych pozycji jaką udało się pozyskać do wglądu okazał się Informator koncernu Unitra na lata 1975-1976-1977.
-[[File:quadro-1.jpg|800px]]
+[[File:quadro-1.jpg|800px|center|thumb|Okładka informatora.]]
-Okazało się bowiem, że w owych latach wiązano wielkie nadzieje z kwadrofonia i została ona w informatorze potraktowana w sposób bardzo poważny.
+Okazało się bowiem, że w owych latach wiązano wielkie nadzieje z kwadrofonią i została ona w informatorze potraktowana w sposób bardzo poważny.
 Ponadto około trzydziestu pierwszych stron informatora zawiera podstawowe informacje na temat techniki Hi Fi ogólnie rzecz ujmując.
-Zostały one napisane przez Fachowca przez duże F w przystępny sposób przy jednocześnie nieznanym już dziś poziomie kultury techniczne w tym także, a może przede wszystkim kultury języka.
+Zostały one napisane przez Fachowca przez duże F w przystępny sposób przy jednocześnie nieznanym już dziś poziomie kultury technicznej w tym także, a może przede wszystkim kultury języka.
-Jest to coś czego bardzo dziś brakuje bowiem znaczna część dzisiejszych czytelników słabo przyswaja sens fizyczny podawanych parametrów, a tu proszę bardzo wszystko jest podane na miejscu. Brak też obcojęznycznych śmieci językowych, co przy okazji wskazuje jak drastycznie zmniejszył się zasób słów używanych przez współczesnego Polaka.
+Jest to coś czego bardzo dziś brakuje, bowiem znaczna część dzisiejszych czytelników słabo przyswaja sens fizyczny podawanych parametrów, a tu proszę bardzo wszystko jest podane na miejscu. Brak też obcojęznycznych śmieci językowych, co przy okazji wskazuje jak drastycznie zmniejszył się zasób słów używanych przez współczesnego Polaka.
-Tekst jest napisany „ku chwale Unitry”, zatem po autorze nie pozostał ślad…
+Tekst jest napisany „ku chwale Unitry”, zatem po autorze nie pozostał żaden ślad...
-Tekst jest anonimowy, co przy okazji praktycznie uniemożliwia zapytanie o zgodę w kwestii zacytowania sporej części tego tekstu, co za nastąpi w dalszej części tego opracowania.
+Tekst jest anonimowy, co przy okazji praktycznie uniemożliwia zapytanie o zgodę w kwestii zacytowania sporej części tego tekstu, co nastąpi w dalszej części tego opracowania.
 Niech zatem odświeżenie tego tekstu, będzie wyrazem mojego głębokiego szacunku dla jego autora.
 Zanim jednak dojdziemy do zagadnień związanych z kwadrofonią przeczytajmy krótkie wprowadzenie do tematu:
@@ Linia 26: / Linia 26: @@
 ''Niezwykle szybki rozwój elektroniki i ogólny postęp technologiczny stwarzają warunki dla przekazywania dźwięków z bardzo wysoką wiernością. Wymagania techniczne kwalifikujące urządzenia do klasy Hi-Fi są określane normami technicznymi. Najbardziej rozpowszechnione i najczęściej przytaczane są normy zachodnio-niemieckie DIN.''
-[[File:quadro-2.jpg|600px]]
+[[File:quadro-2.jpg|600px|center|thumb|Schematyczne przedstawienie różnych systemów odtwarzania dźwięku (źródło: ''Unitra. Informacje o stereofonii i kwadrofonii...'').]]
 ''STEREOFONIA pozwala na zerwanie z dotychczasowym monofonicznym sposobem słuchania, w którym cała szeroka panorama rzeczywistych zdarzeń dźwiękowych była sprowadzana do jednego punktu. Nawet najwyższej jakości urządzenie monofoniczne nie jest w stanie dostarczyć informacji, co do przestrzennego rozmieszczenia poszczególnych instrumentów, czy ich grup. Bez względu na to czy gra tylko solista, czy wielka orkiestra symfoniczna, monofoniczne słuchanie jest słuchaniem jedno-punktowym.''
 ''Okazuje się, że tworząc - zamiast jednego - dwa identyczne tory elektroakustyczne można przekazać słuchaczowi przestrzenny obraz akcji dźwiękowej. Dzięki zastosowaniu odpowiednich urządzeń w procesie realizacji dźwięku, wykorzystując właściwości fizjologiczne słuchu, możliwe jest lokalizowanie pozornych źródeł dźwięku nie tylko w punktach, gdzie stoi lewy i prawy głośnik, ale w całym obszarze między głośnikami. Obszar ten nazywa się stereofoniczną bazą. Korzyść jest więc oczywista.''
-''Stosując dwa kanały uzyskuje się efekt jak gdyby kanałów było znacznie więcej. „Gra" cały obszar stereofonicznej bazy, zaś słuchacz może lokalizować poszczególne instrumenty, określać ich rozmiary i ewentualny ruch, odczuwać wrażenie panoramy i głębi dźwiękowej akcji. Stereofoniczne nagranie nabiera nieosiągalnej w monofonii przejrzystości i wyrazistości. Ponadto, słuchaczowi można przekazać znacznie więcej informacji o akustycznych właściwościach pomieszczenia, w którym odbywało się nagranie. Znacznie pełniej jest odczuwana specyficzna i bardzo ważna dla całości wrażeń atmosfera sali koncertowej lub studia. Oczywiście najlepsze efekty dźwiękowe uzyska się, jeżeli urządzenie stereofoniczne spełnia wymagania Hi-Fi. Zresztą wprowadzenie techniki stereofonicznej stworzyło konieczność rozszerzenia norm Hi-Fi o typowe dla stereofonii parametry, takie jak: przesłuchy międzykanałowe, symetria kanałów, międzykanałowe przesunięcia fazowe itp. W stereofonii bardzo ważną sprawą jest spełnienie tzw. zasady kompatibilności. Oznacza ona, że stereofoniczne nagrania powinny być tak wykonane, żeby posiadacze sprzętu monofonicznego mogli prawidłowo, bez utraty jakichkolwiek informacji i wrażeń, oczywiście poza wrażeniem przestrzenności, słuchać za pomocą swojej dotychczasowej aparatury nagrań i audycji stereofonicznych. A więc zsumowanie sygnałów kanału lewego i prawego powinno dać pełnowartościowy sygnał monofoniczny''
+''Stosując dwa kanały uzyskuje się efekt jak gdyby kanałów było znacznie więcej. „Gra" cały obszar stereofonicznej bazy, zaś słuchacz może lokalizować poszczególne instrumenty, określać ich rozmiary i ewentualny ruch, odczuwać wrażenie panoramy i głębi dźwiękowej akcji. Stereofoniczne nagranie nabiera nieosiągalnej w monofonii przejrzystości i wyrazistości. Ponadto, słuchaczowi można przekazać znacznie więcej informacji o akustycznych właściwościach pomieszczenia, w którym odbywało się nagranie. Znacznie pełniej jest odczuwana specyficzna i bardzo ważna dla całości wrażeń atmosfera sali koncertowej lub studia. Oczywiście najlepsze efekty dźwiękowe uzyska się, jeżeli urządzenie stereofoniczne spełnia wymagania Hi-Fi. Zresztą wprowadzenie techniki stereofonicznej stworzyło konieczność rozszerzenia norm Hi-Fi o typowe dla stereofonii parametry, takie jak: przesłuchy międzykanałowe, symetria kanałów, międzykanałowe przesunięcia fazowe itp. W stereofonii bardzo ważną sprawą jest spełnienie tzw. zasady kompatibilności. Oznacza ona, że stereofoniczne nagrania powinny być tak wykonane, żeby posiadacze sprzętu monofonicznego mogli prawidłowo, bez utraty jakichkolwiek informacji i wrażeń, oczywiście poza wrażeniem przestrzenności, słuchać za pomocą swojej dotychczasowej aparatury nagrań i audycji stereofonicznych. A więc zsumowanie sygnałów kanału lewego i prawego powinno dać pełnowartościowy sygnał monofoniczny.''
 ''KWADROFONIA. Przejście od jednopunktowego, monofonicznego słuchania do tzw. „panoramicznego", gdyż stereofonia stwarza właśnie wrażenie panoramy dźwiękowej ograniczonej lewym i prawym głośnikiem, było ogromnym postępem w kierunku wierności przekazywania dźwięku.''
@@ Linia 38: / Linia 38: @@
 ''Jak wynika z powyższego, trzy często używane parametry: Hi-Fi, stereofonia i kwadrofonia, chociaż związane wspólnym dążeniem do jak najwierniejszego przekazywania dźwięków, nie oznaczają bezpośrednio tych samych cech urządzeń. Np. pewne parametry odbiornika stereofonicznego klasy standard nie mieszczą się w normach Hi-Fi, ale odbiornik taki może pod wieloma względami zadowolić słuchacza, dostarczając wrażeń przestrzennych nieosiągalnych przy użyciu monofonicznego sprzętu, nawet klasy Hi-Fi.''
-Jak już wspominałem przy okazji innych tekstów w sprawie wyjaśnionej wyżej kompatybilności panowały jeszcze na początku lat 70-tych legendy mówiące o niszczeniu płyt stereo na gramofonach mono, a także o tym że słuchając płyty stereo na gramofonie mono słyszy się ledwie 50 % zawartej tam informacji dźwiękowej.
+Jak już wspominałem przy okazji innych tekstów w sprawie wyjaśnionej wyżej kompatybilności jeszcze na początku lat 70-tych panowały legendy mówiące o niszczeniu płyt stereo na gramofonach mono, a także o tym że słuchając płyty stereo na gramofonie mono słyszy się ledwie 50 % zawartej tam informacji dźwiękowej.
-Jak pokazał czas kwadrofonia w świecie zachodu okazała się niewypałem a w Polsce rzecz można zaistniała tylko teoretycznie, co napisane jest „między wierszami” cytowanego informatora.
+Jak pokazał czas, kwadrofonia w świecie zachodu okazała się niewypałem, a w Polsce rzecz można zaistniała tylko teoretycznie, co napisane jest „między wierszami” cytowanego informatora.
-Dlaczego tak się stało otóż przyczyn wymienia się kilka.
+Dlaczego tak się stało? Otóż przyczyn wymienia się kilka.
 Po pierwsze, jeśli słuchacz chce mieć wrażenia jak na sali koncertowej to siłą rzeczy musi się podobnie zachowywać, a więc być „zorientowany” w stosunku do położenia źródeł dźwięku.
 Oznacza to, że nie ma już takiej swobody ruchu w przestrzeni między głośnikami. W sumie mała cześć słuchaczy odbiera muzykę w sposób ściśle na tym skoncentrowany.
 Po drugie koszt sprzętu siłą rzeczy przy braku czterokanałowego wzmacniacza trzeba posłużyć się dwoma stereofonicznymi, co zresztą Unitra proponuje, no i w przypadku źródła w postaci płyty gramofonowej trzeba mieć jakiś dekoder kompatybilny z wykorzystywanym systemem zapisu.
-Po trzecie, brak nagrań kwadrofonicznych… i tu leży punkt ciężkości.
+Po drugie, koszt sprzętu - siłą rzeczy przy braku czterokanałowego wzmacniacza trzeba posłużyć się dwoma stereofonicznymi, co zresztą Unitra proponuje, no i w przypadku źródła w postaci płyty gramofonowej trzeba mieć jakiś dekoder kompatybilny z wykorzystywanym systemem zapisu.
-W sumie mimo tego, że przeżywałem to na żywo i interesowałem się tematem płyt nagranych w systemie CD 4 widziałem ledwie kilka sztuk nie widziałem też w onych czasach wzmacniacza z dekoderem CD 4. Wzmacniacze takie w dzisiejszych czasach są egzotyczne, choć zdarzaja się…
 Z systemem SQ było już łatwiej, bo pamiętam co najmniej kilka jeśli nie kilkanaście płyt wydanych w Czechosłowacji i oznaczonych jako SQ. Znam też jedna osobę przez lata używająca takiego dekodera z czterokanałowym wzmacniaczem DIY (przy okazji serdecznie pozdrawiam).
 Tak czy inaczej można powiedzieć, że źródeł dźwięku czterokanałowego praktycznie nie było.

← poprzednia wersja		Wersja z 11:14, 28 lut 2015
Linia 1:		Linia 1:
		+	[[Category:Audio]]
		+	[[Category:Magnetofony]]
		+	[[Category:Polskie gramofony]]
	=Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii=		=Sprzężenie zwrotne i sny o kwadrofonii=

Linia 146:		Linia 149:

	Tekst ten wydarzył się dzięki materiałom ze zbiorów p. '''Piotra Masłowicza''', za udostępnienie których bardzo dziękuje.		Tekst ten wydarzył się dzięki materiałom ze zbiorów p. '''Piotra Masłowicza''', za udostępnienie których bardzo dziękuje.
		+
		+
		+	Autor: doc. dr inż. Maciej Tułodziecki
		+
		+
		+	[[Strona_główna\|Powrót do "Strony głównej"]]
		+
		+
		+	[[Wydanie 2015\|Powrót do "Wydania 2015"]]